Tarak Kemiği Kırıkları

Ayağın yapısı karmaşıktır, kemiklerden, kaslardan, tendonlardan ve diğer yumuşak dokulardan oluşur. Ayaktaki 26 kemikten 19’u parmak kemiği (falankslar) ve metatarsal kemiklerdir. (ayağın orta bölümündeki uzun kemikler).

Parmaktaki ve metatarsal kemiklerdeki kırıklar çok yaygındırlar, ayaktaki bir çok şikayetin sebebi metatarsal kırıklar olabilmektedir. İlk müdahale acil serviste yapılmış olsa dahi doğru teşhis ve tedavi için, bir doktora başvurulmalıdır.

KIRIK NEDİR?

Kırık kemikteki kopmadır. Kırıklar iki kategoriye ayrılır: travmatik kırıklar ve baskı kırıkları.

Travmatik kırıklar ( diğer adıyla akut kırıklar) ciddi bir şekilde ayağınızı taşa çarpmak gibi direk bir darbe ve impakttan kaynaklanır. Travmatik kırıklar yerinde kalabilir ya da yerinden oynayabilir. Kırık, yerinden oynayan türdense, pozisyonu değişmiş (çıkık) şekilde kırılır.
Travmatik kırıkların belirtileri ve işaretleri:

  • Kırık anında bir ses duyabilirsiniz.
  • Kırığın oluştuğu anda veya birkaç saat sonra bölgesel ağrı olacaktır(impaktın olduğu yerdeki ağrı), fakat saatler sonra ağrı geçer.
  • Ayağın normal olmayan ya da çarpık görüntüsü
  • Ertesi gün morarma ve şişme
  • “Eğer üzerine basabiliyorsan, kırık değildir” düşüncesi doğru değildir. Bir doktor görüşü her zaman tavsiye edilir.
  • Stres kırıkları genellikle tekrarlanan baskı sonucu oluşan, ufacık, ince çizgi kırıklarıdır. Stres kırıkları örneğin, koşma mesafelerini çok hızlı arttıran atletlerde sıklıkla görülür. Aynı zamanda anormal ayak yapıları, deformiteler ya da kemik erimesi nedeniyle olabilir. Uygun olmayan ayakkabı kullanımı stres kırıklarına neden olabilir. Stres kırıkları göz ardı edilmemelidir. Düzgün bir şekilde iyileşebilmesi için uygun medikal bakım gerekir.

    Stres kırıklarının belirtileri:

  • Normal bir aktivite anında veya sonrasında duyulan ağrı.
  • Aktivite süresince ya da ayaktayken hissedilen, dinlenirken kaybolan ağrı.
  • Dokunulduğunda hissedilen ‘bölgesel ağrı’ (kırığın olduğu yerdeki ağrı)
  • Şişme, fakat morarmama.
  • Düzgün yapılmayan tedavinin sonuçları

    Bazıları ‘doktor, ayaktaki kırık için hiçbir şey yapamaz’ derler. Bu elbette doğru değildir. Aslına bakarsanız, kırık parmak ya da kırık metatarsal kemik doğru bir şekilde tedavi edilmezse ciddi komplikasyonlar gelişebilir. Örneğin;

  • Ayağın hareket kabiliyetini kısıtlayacak veya ayakkabı bulmakta zorluk çekmenize neden olacak kemik yapısındaki deformite.
  • Artritler, eklemdeki(iki kemiğin birleşme yerindeki), kırıktan kaynaklanabilir, ya da yer değiştiren kırık ciddiyse veya doğru bir şekilde düzeltilmemişse gelişen açısal deformitelerin sonucu olabilir.
  • Kronik ağrı ve deformite
  • Kaynamayan, veya iyileşmeyenler daha sonra cerrahi müdahaleye ya da kronik ağrıya neden olabilir.
  • Parmak Kırıklarının Tedavisi

    Parmak kemiklerinin kırıkları neredeyse her zaman travmatik kırıklardır. Travmatik kırıkların tedavisi kırığın kendisine bağlıdır ve şu seçenekleri içerebilir:

  • Dinlenme: Bazen parmaktaki travmatik kırığın tedavisinde tek ihtiyaç duyulan dinlenmektir.
  • Atel Kullanımı: Parmağı sabit bir pozisyonda tutmak için atelle desteklenebilir.
  • Sert veya bükülmez tabanlı ayakkabı: Sert tabanlı ayakkabıları parmağınızı korur ve düzgün pozisyonda kalmasına yardımcı olur.
  • Parmak desteği: Kırık parmağı diğer parmakla desteklemek bazen uygun olsa da diğer durumlarda zararlı olabilir.
  • Cerrahi müdahale: Kırık yanlış yerleştirilmişse ya da eklem etkilenmişse, ameliyat gerekli olabilir. Ameliyat, çiviler gibi sabitleme araçlarının kullanımını içerir.
  • Metatarsal Kırıkların Tedavisi

    Metatarsal kemiklerdeki kırıklar, stres kırıkları ya da travmatik kırıklardır. Metatarsal kemiklerdeki belli kırık tipleri başka problemlere yol açabilmektedir;
    Örneğin, bazen ilk metatarsal kemikteki (başparmağın arkasındaki) kırık atrite yol açabilir. Çünkü başparmak çok sıklıkla kullanılır ve diğer parmaklardan daha fazla yük taşır, bu bölgedeki artrit parmağı kıvırmayı, yürümeyi hatta ayakta durmayı ağrılı bir hale getirir.
    Jones kırığı diye adlandırılan diğer bir kırık türü, beşinci metatarsal kemiğin(küçük parmağın arkasında) tabanında ortaya çıkar. Çoğunlukla bilek burkulmasıyla karıştırılıp yanlış teşhis konulabilir. Yanlış teşhislerde, burkulmalar ve kırıklar farklı tedaviler gerektirdiği için ciddi sonuçlara neden olabilir.
    Metatarsal kemikte kırıkların tedavisi türüne ve kırığın genişliğine göre değişir ve aşağıdakileri içerebilir:

  • Dinlenme: Bazen dinlenme, metatarsal kemikteki travmatik ya da stres kırıklarının iyileşmesi için gereken tek tedavidir.
  • Baskılayıcı aktivitelerden uzak durun: Stres kırıkları tekrarlanan baskının sonucu olduğu için, kırığa neden olacak aktivitelerden uzak durmak önemlidir. Bazen koltuk değneği ya da tekerlekli sandalye kemiğin iyileşmesine zaman vermek için ayaktaki yükü azaltmak için gereklidir.
  • İmmobilizasyon, alçı, sert ayakkabı: Sert tabanlı ayakkabı ya da diğer tür immobilizasyonlar, kırık kemiği iyileşirken korumak için kullanılabilir.
  • Cerrahi müdahale: Metatarsal kemikteki bazı travmatik kırıklar, özellikle kırık kötü bir şekilde yer değiştirmişse ameliyat gerektirebilir.
  • Tamamlayıcı tedavi: Doktorunuz, cerrahi veya cerrahi olmayan tedaviyi takiben uygulanacak bakım için sizi bilgilendirecektir.
  • Yukarı